Elektronische boeken (e-boeken) en audioboeken hebben een vaste plek veroverd op de boekenmarkt. Volgens het jaaroverzicht van KVB Boekwerk werden in 2025 zo’n 4 miljoen e-boeken verkocht ter waarde van 42 miljoen euro. Dat komt overeen met 6 procent van de totale omzet van boeken in Nederland. Ook audioboeken zijn sterk in opkomst, meestal beluisterd via abonnementsdiensten als Spotify of Storytel. Uit enquêtegegevens van GfK blijkt dat ongeveer een kwart van de Nederlanders in 2025 luisterde naar audioboeken. Digitaal groeit dus, maar blijft desondanks een aanvulling op het papieren boek.

De creatieve industrie is een van de snelst groeiende en meest impactrijke sectoren in Nederland’, zo concludeert de Monitor Creatieve Industrie. Dit tweejaarlijkse onderzoek naar de economische ontwikkeling in de creatieve industrie en ICT biedt inzicht in het aantal bedrijven en banen, evenals de groei en de gezondheid van deze sectoren. De nieuwste editie van de monitor over 2025 (verschenen in 2026) schetst een positief beeld van de creatieve sector. Het aantal banen in de Nederlandse creatieve industrie groeide in de jaren  2014-2024 sneller dan in de totale Nederlandse economie. De sector is inmiddels met ruim 421 duizend banen in 2024 goed voor 4,3 procent van alle banen in Nederland.

Waarschijnlijk kent u ons nog: Lex Bergers en Frank den Hartog.  Wij zijn al lange tijd actief met opleidingen, coaching en adviesin de grafische- en sign-branche, onder andere via Stivako. Nog steeds blijven we onze ervaring en kennis delen met de bedrijven in deze sectoren. Het betreft vooral onze kennis en inzicht in management, leidinggeven, communicatie, conflictbeheersing en ondernemersvaardigheden.

Als directielid, HR of P&O functionaris weet u als geen ander het belang van duurzame inzetbaarheid van uw medewerkers. Maar is het altijd duidelijk wat de mogelijkheden zijn en waar hun ambities liggen? En hoe effectief werken ze samen in een team? Keuzes maken rond opleiding, ontwikkeling en functioneren is niet altijd eenvoudig. Bovendien, verkeerde keuzes kosten tijd en geld. 

Wat is circulair ondernemen? Bij circulair ondernemen worden producten en grondstoffen zo veel en zo vaak mogelijk hergebruikt, waardoor het verlies van deze grondstoffen wordt geminimaliseerd. Door hergebruik van afval en restanten in het productie- en dienstverleningsproces, zijn er minder primaire grondstoffen nodig, waardoor de belasting van het milieu aanzienlijk wordt verminderd.

De Staf & Kader opleiding is misschien wel de meest  bekende opleiding van Stivako. Deze opleiding legt een brede basis op het gebied van de processen binnen uw bedrijf zoals LEAN, bedrijfsmanagement, maar richt zich ook op de ontwikkeling van de verkoop, communicatie en samenwerken en persoonlijke en leidinggevende vaardigheden van de student. Bij voldoende belangstelling gaat de opleiding dit voorjaar van start. De opleiding bestaat uit circa 17 bijeenkomsten, zowel klassikaal en online als het deelnemen aan trainingen. Het diploma wordt erkend door de Koninklijke KVGO. De Staf & Kaderopleiding is bedoeld voor iedereen die een brede basis wil leggen voor een (toekomstige) leidinggevende functie op middenkaderniveau of diegenen die effectiever willen werken in een order - of accountmanager functie. Kosten van de Staf & Kader opleiding Creatieve Industrie: € 3950,- excl btw.Werkgevers kunnen subsidie krijgen op deze opleiding via het A&O Fonds Grafimediabranche. Dit betekent dat bedrijven voor hun werknemers tot 40% retour kunnen ontvangen op de gemaakte opleidingskosten.

Wanneer je nadenkt over wat je in de toekomst wil doen of welke aspecten voor je onderneming in de toekomst relevant zijn, is het belangrijk om voldoende (zelf)kennis te hebben. Het bouwen aan de toekomst of die van het bedrijf waar je werkt, start immers bij jou! Nadenken over wie je bent, waar je goed in bent of waar je bedrijf goed in is of wat beter kan, kun je doen met behulp van zogenaamde self-assessments. Bij Stivako hebben we diverse self-assessments tools ontwikkeld. Wij noemen die "scans".  Self-assessment is een methode om jezelf te evalueren en meer inzicht te krijgen in sterktes, zwaktes en karaktereigenschappen die invloed hebben op je werk of je organisatie/bedrijf. Een voorbeeld van deze scans vind je hier. 

Wat zijn soft skills? Soft skills is overgenomen uit het Engels en betekent letterlijk "zachte vaardigheid". Naast soft skills bestaan er ook hard skills. In relatie tot werk geven skills aan wat je moet kennen en kunnen om een bepaalde functie uit te oefenen. Maar wat is nu precies het verschil tussen hard en soft skills? 

Het gebruik van GenAi door mediaprofessionals is licht gestegen t.o.v 2024. 19 van de 20 mediaprofessionals geeft aan GenAi op het werk te gebruiken. Vooral de frequentie van het gebruik stijgt, waarbij dit jaar meer dan de helft van de mediaprofessionals aangeeft dagelijks GenAi te gebruiken. De motivaties om GenAi in te zetten blijven stabiel.Efficiënter werken, tijd besparen en het helpen bij het vinden van creatieve ideeën zijn de belangrijkste redenen om AI te gebruiken. De meest gebruikte toepassingen zijn nog altijd het inzetten van Large Language Models (LLMs) voor talige taken, zoals eindredactie, samenvattingen en vertalingen. Contentcreatie en het opzoeken van informatie zijn taken die vaker gerapporteerd worden dan vorig jaar. Drie kwart van de mediaprofessionals heeft wel ethische bezorgdheden bij het gebruik van GenAI in de sector, waarbij journalisten het meest kritisch zijn.

Ai heeft een ingrijpende impact op beroepen in de grafimedia sector en die impact is zowel bedreigend als kansrijk. Veel functies in de grafimedia en bredere creatieve sector staan hoog op de lijst van beroepen die door Ai worden bedreigd. Hier zijn de belangrijkste effecten, gebaseerd op recente inzichten uit de creatieve industrie: